سيد حسين محمد جعفري ( مترجم : سيد محمد تقى آيت اللهى )
351
تشيع در مسير تاريخ ( فارسي )
جمعآورى تمام احاديثى بود كه از طريق كسانى كه معروف به پيروى امامان بودند ، به دو رسيده است . بدين ترتيب ، بسيارى از احاديثى كه در آن ويژگىهاى خارق العاده و فوق بشرى را به امامان نسبت مىدهند و گروههاى نيمه غلات كوفه مبلغ آن بودند ، در ادبيات شيعى جاى خود را باز كردند . با وجود اين ، احاديث متعددى در كتاب كافى وجود دارد كه در آنها امامان پنجم و ششم هرگونه نيروهاى خارق العاده را كه بدانها نسبت مىدهند انكار مىكنند و از اهميّت و ارزش و اعتبار معجزات منسوب بديشان مىكاهند . ( 56 ) از اين رو ، امكان ندارد كه امام ششم شخصا مسئول توصيفات عجيب و غريب از ويژگى خارق العاده امامان باشد كه پيروان نيمه غالى كوفى او و به نام او نشر كرده بودند . در واقع ، امام جعفر صادق ( ع ) ، اين گروه را همچون افرادى چون ابو الخطاب تكفير نكرد . امام باقر ( ع ) هم نيز افرادى چون بيان ، ابو منصور و مغيره را طرد نمود . در كتاب كافى احاديث زيادى از امامان پنجم و ششم وجود دارد كه اين بزرگواران تنها خود را مردان خداترسى مىدانند كه تنها به خاطر نزديكترين خويشاوندى به پيامبر و متولّى و امين پيام او بودن از ديگران ممتاز شدهاند . اينان به خاطر فداكارى در راه خدا و به علّت اين كه علم كامل خداوندى از طريق نص و علم لدنى بدانها رسيده بود ، قادر بودند تا زندگى خود را در تسليم كامل به اراده الهى سپرى كنند . ( 57 ) در رابطه با احاديثى كه امامان را به ويژگىهاى خارق العاده توصيف مىكنند ، قاطعترين و روشنترين سخن ، كلام امام جعفر صادق ( ع ) است كه مىفرمايد : « آنچه كه موافق با كتاب خداست بپذيريد و آنچه را كه مخالف با آن است رد كنيد . » ( 58 ) اگر به ياد آوريم كه امام صادق ( ع ) حد اقل يك قرن قبل از بخارى و مسلم مىزيسته است در مىيابيم كه معرفى معيار روشن در بررسى صحّت و اعتبار حديث را بوجود آورد ، معيارى كه در قضاوت راجع به احاديث مختلف بايد به صورت مهمترين اصل مد نظر قرار گيرد . ( 59 ) علاوه بر اين ، گزارش كشى ، اين حقيقت را كه غلات و شبه غلات ، افكار خود را به امامان نسبت مىدادند و امامان مسئول اظهارات ، بيانات و عقايد آنها نبودند تائيد مىكند . يكى از پيروان امام على بن موسى الرضا ( ع ) زمانى در حضور او